Indonesia e rera ho thibela ho romelloa ha linaoa tsa kofi tse tala kantle ho naha
Ho ya ka ditlaleho tsa boraditaba ba Indonesia, nakong ya Seboka sa Letsatsi le Letsatsi sa Batsetedi ba BNI se neng se tshwaretswe Setsing sa Dikopano sa Jakarta ho tloha ka la 8 ho isa la 9 Mphalane, 2024, Mopresidente Joko Widodo o ile a sisinya hore naha e nahane ka ho thibela ho romelwa kantle ho naha ha dihlahiswa tsa temo tse sa sebetswang tse kang kofi le cocoa.
Ho tlalehoa hore nakong ea seboka, Mopresidente oa hona joale oa Indonesia Joko Widodo o bontšitse hore moruo oa lefats'e o tobane le liphephetso tse kang phetoho ea tlelaemete, ho fokotseha ha moruo le tsitsipano ea lipolotiki, empa Indonesia e ntse e sebetsa hantle. Kotareng ea bobeli ea 2024, sekhahla sa kholo ea moruo oa Indonesia e ne e le 5.08%. Ho phaella moo, mopresidente o bolela esale pele hore lilemong tse hlano tse tlang, GDP ea motho ka mong oa Indonesia e tla feta US$7,000, 'me ho lebelletsoe hore e fihle ho US$9,000 lilemong tse leshome. Ka hona, e le ho fihlela sena, Mopresidente Joko o hlahisitse maano a mabeli a bohlokoa: mehloli e theohelang le ho kenya tšebetsong dijithale.
Hoa utloisisoa hore ka Pherekhong 2020, Indonesia e kentse tšebetsong molao thibelo ea ho romelloa kantle ho naha indastering ea nickel ka leano le theohelang. E tlameha ho qhibilihisoa kapa ho hloekisoa sebakeng sa heno pele e ka romeloa kantle ho naha. E tšepa ho hohela batseteli ho tsetela ka kotloloho lifekthering Indonesia ho sebetsana le nickel ore. Leha e ne e hanyetswa ke European Union le linaha tse ngata, kamora ho kenngoa tšebetsong ha eona, bokhoni ba ts'ebetso ea mehloli ena ea liminerale bo eketsehile haholo, 'me palo ea thepa e romelloang kantle ho naha e nyolohile ho tloha ho US$1.4-2 bilione pele ho thibelo ho ea ho US$34.8 bilione kajeno.
Mopresidente Joko o lumela hore leano le latelang le sebetsa le ho liindasteri tse ling. Ka hona, mmuso oa Indonesia hajoale o ntse o theha merero ea ho kenya liindasteri tse ling sebakeng sa heno tse tšoanang le ts'ebetso ea nickel ore, ho kenyeletsoa le linaoa tsa kofi tse sa sebetsoang, cocoa, pepere le patchouli, le ho atolosa ho ea fihla makaleng a temo, a leoatle le a lijo.
Mopresidente Joko o boetse a re ho hlokahala ho khothaletsa liindasteri tsa ho sebetsana le thepa ea lapeng tse hlokang basebetsi ba bangata le ho atolosa bochaba ba mehloli ho ea mafapheng a temo, a leoatleng le a lijo e le ho tlisa boleng bo eketsehileng kofing. Haeba masimo ana a ka ntlafatsoa, a tsosolosoa le ho atolosoa, a ka kena indastering e theohelang tlaase. Ebang ke lijo, lino kapa litlolo, boiteko bohle bo tlameha ho etsoa ho thibela ho romelloa ha thepa e sa sebetsoang kantle ho naha.
Ho tlalehoa hore ho bile le mohlala oa ho thibela ho romelloa ha kofi e sa sebetsoang kantle ho naha, 'me e ne e le Kofi e tummeng ea Jamaican Blue Mountain. Ka 2009, botumo ba Kofi ea Jamaican Blue Mountain bo ne bo se bo le holimo haholo, 'me li-coffee tse ngata tsa bohata tsa "Blue Mountain" li ile tsa hlaha 'marakeng oa kofi oa machaba ka nako eo. E le ho netefatsa bohloeki le boleng bo phahameng ba Kofi ea Blue Mountain, Jamaica e ile ea hlahisa leano la "Leano la Naha la ho Romela kantle ho Naha" (NES) ka nako eo. 'Muso oa Jamaica o ile oa buella ka matla hore Kofi ea Blue Mountain e besoe sebakeng seo e simolohileng ho sona. Ho phaella moo, ka nako eo, linaoa tsa kofi tse besitsoeng li ne li rekisoa ka US$39.7 ka kilogram, ha linaoa tsa kofi tse tala e ne e le US$32.2 ka kilogram. Linaoa tsa kofi tse besitsoeng li ne li le theko e boima, e leng se neng se ka eketsa monehelo oa thepa e romelloang kantle ho naha ho GDP.
Leha ho le jwalo, ka ntshetsopele ya tokoloho ya kgwebo dilemong tsa morao tjena le ditlhoko tsa mmaraka wa kofi wa matjhaba bakeng sa kofi e besitsweng e sa tswa beswa, tsamaiso ya Jamaica ya dilaesense tsa ho kenya le ho romela thepa kantle ho naha le di-quota e se e qadile ho fokotswa butle-butle, mme jwale ho romelwa kantle ho naha ha dinawa tsa kofi tse tala le hona ho a dumellwa.
Hona jwale, Indonesia ke naha ya bone e rekisang kofi ka bongata. Ho ya ka dipalopalo tse tswang mmusong wa Indonesia, sebaka sa masimo a kofi Indonesia ke dihekthere tse dimilione tse 1.2, ha sebaka sa tlhahiso ya koko se fihla dihekthereng tse dimilione tse 1.4. Mmaraka o lebeletse hore tlhahiso yohle ya kofi ya Indonesia e fihle dipakeng tse dimilione tse 11.5, empa tshebediso ya kofi ya lehae ya Indonesia e kgolo, mme ho na le dipakete tse ka bang dimilione tse 6.7 tsa kofi tse fumanehang bakeng sa ho romelwa kantle ho naha.
Leha leano la hajwale la ho romela kofi kantle ho naha le sa sebetswang le ntse le le mothating wa ho le theha, hang ha leano lena le kentswe tshebetsong, le tla lebisa phokotsong ya phepelo ya kofi lefatsheng ka bophara, e leng se tla lebisa keketsehong ya ditheko. Indonesia ke mohlahisi wa bone ka ho fetisisa wa kofi lefatsheng ka bophara, mme thibelo ya yona ya ho romela kofi kantle ho naha e tla ama ka kotloloho phepelo ya mmaraka wa kofi lefatsheng ka bophara. Ho feta moo, dinaha tse hlahisang kofi tse kang Brazil le Vietnam di tlalehile phokotso ya tlhahiso, mme ditheko tsa kofi di ntse di le hodimo. Haeba thibelo ya ho romela kofi kantle ho naha ya Indonesia e kenngwa tshebetsong, ditheko tsa kofi di tla nyoloha haholo.
Sehleng sa morao tjena sa kofi sa Indonesia, tlhahiso yohle ya dinawa tsa kofi Indonesia sehleng sa 2024/25 ho lebelletswe hore e be mekotla e dimilione tse 10.9, eo ho yona mekotla e ka bang dimilione tse 4.8 e jewang ka hara naha, mme karolo e fetang halofo ya dinawa tsa kofi e tla sebedisetswa ho romelwa kantle ho naha. Haeba Indonesia e kgothaletsa tshebetso e tebileng ya dinawa tsa kofi, e ka boloka boleng bo eketsehileng ba ts'ebetso e tebileng naheng ya yona. Leha ho le jwalo, ka lehlakoreng le leng, mmaraka wa mose ho maoatle o ikarabella bakeng sa karolo e kgolo ya dinawa tsa kofi, mme ka lehlakoreng le leng, mmaraka wa dinawa tsa kofi o sekametse ho rekisa dinawa tsa kofi tse sa tswa beswa dinaheng tsa bareki, e leng se tla etsa hore ho kenngwa tshebetsong ha leano ho be thata haholo. Ho hlokahala ditaba tse ding mabapi le kgatelopele ya kgato ya leano la Indonesia.
Jwalo ka morekisi e moholo wa dinawa tsa kofi, leano la Indonesia le na le tshusumetso e matla ho di-roaster tsa kofi lefatsheng ka bophara. Phokotso ya thepa e tala le keketseho ya ditheko tsa thepa e tala di bolela hore barekisi ba hloka ho eketsa ditheko tsa bona tsa thekiso ka ho ya ka maemo. Hore na bareki ba tla lefa theko e ntse e sa tsejwe. Ntle le leano la karabelo ya thepa e tala, di-roaster di lokela ho ntlafatsa le ho ntlafatsa diphutheloana tsa tsona. Diphuputso tsa mmaraka di bontsha hore 90% ya bareki ba tla lefa bakeng sa diphutheloana tse ntle le tsa boleng bo hodimo, mme ho fumana moetsi ya tshepahalang wa diphutheloana le hona ke bothata.
Re moetsi ea ikhethang oa ho hlahisa mekotla ea ho paka kofi ka lilemo tse fetang 20. Re fetohile e mong oa bahlahisi ba kholo ka ho fetisisa ba mekotla ea kofi Chaena.
Re sebelisa li-valve tsa WIPF tsa boleng bo holimo tse tsoang Switzerland ho boloka kofi ea hau e le foreshe.
Re ntlafalitse mekotla e sireletsang tikoloho, joalo ka mekotla e ka manyolo le mekotla e ka sebelisoang hape, le thepa ea morao-rao ea PCR e hlahisitsoeng.
Ke tsona dikgetho tse ntle ka ho fetisisa tsa ho nkela mekotla ya polasetiki e tlwaelehileng sebaka.
Sefe ea rona ea kofi ea marotholi e entsoe ka thepa ea Majapane, e leng thepa ea sefe e ntle ka ho fetisisa 'marakeng.
Re hoketse lethathamo la rona la dibuka, ka kopo re romelle mofuta wa mokotla, thepa, boholo le bongata boo o bo hlokang. E le hore re ka o qotsa.
Nako ea poso: Mphalane-18-2024
